Op 5 en 6 december strijden de beste virtuele coureurs van de wereld in Tokio om de titel in de Gran Turismo World Series, in de Shibuya Lovez-hal. Geen trucje van een gamebedrijf, maar het sluitstuk van een traditie die inmiddels bijna dertig jaar oud is. Want wat met een PlayStation-spel begon, heeft een hele generatie mensen de weg naar echte auto's en zelfs naar echte racecarrières gewezen.
Hoe een PlayStation-spel autoliefhebbers maakte
Het origineel verscheen in december 1997 voor de eerste PlayStation, gemaakt door Kazunori Yamauchi en zijn team bij Polyphony Digital. Het spel verkocht wereldwijd meer dan tien miljoen exemplaren en werd daarmee destijds de bestverkochte game op de bestverkochte console van dat moment. Waar Need for Speed II in hetzelfde jaar acht circuits en negen auto's had, bood Gran Turismo elf circuits en 140 gelicenseerde auto's, met een rijmodel dat rekening hield met bandencompounds, turbo-lag en gewichtsverdeling in bochten.
Dat detail bleek precies de reden waarom het spel zoveel autoliefhebbers heeft gevormd. Spelers leerden JDM-auto's kennen die in Nederland nooit op straat stonden, van de Nissan Pao tot de Toyota Sera. Diezelfde auto's duiken nu op bij evenementen als Wheels & Marienwaerdt in Beesd en halen op veilingsites torenhoge bedragen op, gekocht door dezelfde generatie die ze twintig jaar geleden alleen op een scherm kon besturen.
De franchise groeide daarna gestaag door. Gran Turismo 2 voegde twee jaar later gemengde ondergronden toe en breidde het wagenpark uit met 410 extra auto's. Opgeteld over zeven hoofdtitels en negen spin-offs, inclusief het motorfietsspel Tourist Trophy, verkocht de reeks wereldwijd meer dan 90 miljoen exemplaren. Geen andere auto-media heeft zoveel invloed gehad op de hedendaagse autocultuur, al moet de Fast and Furious-franchise met zijn miljardenomzet ook genoemd worden als concurrent voor die titel.
Van de bank naar Le Mans
Het duidelijkste bewijs dat virtueel racen overslaat naar het echte werk is GT Academy, het programma dat Nissan en Sony tussen 2008 en 2016 organiseerden. Gamers die goed genoeg presteerden in Gran Turismo kregen een kans op een professionele racecarrière. De Spanjaard Lucas Ordóñez won de eerste editie in 2008 en stond in 2011 op het podium van de 24 Uur van Le Mans in de LMP2-klasse.
De bekendste naam uit het programma is de Brit Jann Mardenborough, die de Europese editie in 2011 won. Hij reed in 2013 samen met Ordóñez naar een derde plaats op Le Mans en stapte dat jaar in de GP3-klasse. Zijn verhaal werd zelfs verfilmd. Nog opvallender was de prestatie van Wolfgang Reip, Florian Strauss en Katsumasa Chiyo: op 8 februari 2015 won hun NISMO-equipe de Bathurst 12 Hour in Australië na 269 ronden, met drie coureurs die allemaal via een gamecontroller waren begonnen. Reip had een jaar eerder ook al geschiedenis geschreven door met de volledig elektrische Nissan ZEOD RC de eerste elektrische ronde ooit op het circuit van Le Mans te rijden.
Mardenborough's verhaal bleek zo bijzonder dat het uitgroeide tot een speelfilm, een plek die het verdient naast de andere titels in onze lijst van beste auto-gerelateerde films, al gaat het hier niet om fictie maar om een jongen die daadwerkelijk van zijn bank naar een echte raceauto stapte.
Maakt gamen je echt een betere chauffeur?
Of racegames je ook op de openbare weg beter maken, is minder hard te bewijzen. Hyundai UK liet in 2024 een enquête uitvoeren onder duizend automobilisten die videogames spelen. Daarvan vond 48 procent zichzelf vaardiger dan niet-gamers, zei 52 procent een betere reactiesnelheid te hebben en gaf 50 procent aan dat gamen hielp om in één keer te slagen voor het rijexamen. Journalist Nik Berg noemde het onderzoek op Hagerty UK zelf al "hardly the most scientific study", omdat het vooral op zelfbeoordeling berust. Wel wees hij op een reëel verband tussen e-sports en motorsport, zoals de instroom van simracers in echte raceklassen, al blijft onduidelijk of dat verband ook voor gewoon woon-werkverkeer geldt.
Wat de twijfel over die enquête niet wegneemt, is dat games mensen aanzetten om zich echt in auto's te verdiepen. Wie eenmaal urenlang de juiste remzone voor een Nissan Skyline heeft uitgezocht, duikt sneller in het technische verhaal achter een auto als de nieuwe Toyota-supercar dan iemand die nooit verder kwam dan de showroom.
Dit najaar strijdt de wereld weer om de titel
De competitie leeft nog steeds onverminderd door. Volgens PlayStation's eigen blog bestond het Gran Turismo World Series-seizoen van 2026 uit drie live rondes, in Milaan op 23 mei, in Tokio op 15 augustus en in Singapore op 3 oktober, voorafgegaan door online kwalificaties. De wereldfinale op 5 en 6 december in Tokio bepaalt wie zich dit jaar de beste Gran Turismo-coureur van de wereld mag noemen, in de Shibuya Lovez-hal waar Polyphony Digital zelf om de hoek zit.
Wat dit zegt over de toekomst van autoliefhebberij
De klassieke weg naar een autofanaat was vroeger een vader die je meenam naar een garage of een circuit. Voor een groeiende groep begint die reis nu achter een controller of een stuurwiel in de huiskamer. Daar waar de een stopt bij het verzamelen van virtuele kentekens, haalt een ander er een startbewijs voor Le Mans uit. Beide zijn evengoed onderdeel van dezelfde cultuur, en dat maakt een avondje Gran Turismo een stuk serieuzer dan het klinkt.